KREATIVNO STAKLO
SRBIJE

Pretraga
Close this search box.

Kafanska flaša

Duvano staklo u kalupu (preso-duvano), ecovanje

23 cm

1 l

Rekonstrukcija

Literatura

Kafanska flaša (model 130, kat. 1930) jedan je od najpoznatijih proizvoda Srpske fabrike stakla koji je ona proizvodila od svog osnivanja. Fabrika je ovu flašu pravila u čak 14 različitih veličina. Najmanje ovakve flaše su čokanji ili fićoci u kojima su do 1960-ih servirani rum i, mnogo češće, rakija. Tada je doneta uredba o zabranjivanju njihove upotrebe u ugostiteljstvu, jer ih je teško prati, pa nisu više ispunjavale higijenske standarde. Njihova upotreba je tako zamrla, i ponovo oživela 1990-ih, sa reafirmacijom nacionalne tradicije. U većim flašama, poput ove na slici od 1 litra, posluživani su rakije i vina. Uz flašu bilo koje veličine, mogli su se kupiti i stakleni čepovi, sa kojima je piće moglo duže da se čuva.

I pre i posle Drugog svetskog rata, obavezivani sukcesivinim zakonima o merama, ugostitelji su ovakve kafanske flaše nosili na žigosanje, kako bise označila tačna mera do koje ugostitelji moraju sipati rakiju, vino ili drugo piće. Pošto su ugostitelji bili najveći i najvažniji kupci, paraćinska fabrika im je nudila i besplatno žigosanje flaša znakom kafane.

Od 1908. do početka 1950-ih, ova kafanska flaša je izrađivana ručno, duvanjem stakla u kalupu, i ručno-mašinski. Fabrika je onda kupila visokoproduktivne, automatske mašine, pa je ova flaša pravljena na „Ollivotto“ mašinama. Od desetak različitih kafanskih flaša, koje je Srpska fabrika stakla proizvodila pred Drugi svetski rat, samo se ova održala u proizvodnji do polovine 2000-ih godina. Stoga je ovo kafanska flaša sa najdužom tradicijom proizvodnje.

Period proizvodnje

Od 1908. godine do prve polovine 2000-ih

Odeljenje sortiranja i pakovanja kafanskih flaša (na slici Paula Kolbert, kasnije udato Marković), sredina 30-ih godina XX veka, fototeka: Zavičajni muzej Paraćin
Odeljenje sortiranja i pakovanja kafanskih flaša (na slici Paula Kolbert, kasnije udato Marković), sredina 30-ih godina XX veka
Fototeka: Zavičajni muzej Paraćin