Paraćinsko graviranje po prvi put predstavljeno na Simpozijumu graviranja u Češkoj

16.06. 2025. Na nedovano završenom Simpozijumu graviranja u Češkoj, Srbija je po prvi put učestvovala predstavljajući paraćinsko graviranje kroz inicijativu Kreativno staklo Srbija. Ovaj simpozijum koji se održava po deveti put okuplja stručnjake i umetnike, koji istražuju nove forme graviranja u staklu. Ove godine  umetnici sa svih strana sveta tokom, sedam dana je radilo na izradi novih umetničkih radova, a paralelno sa njima održao se i teorijski deo simpozijuma. Hristina Mikić direktorka inicijative Kreativno staklo Srbija predstavila je rad na revitalizaciji i očuvanja paraćinskog staklarstva, rezultate I faze dokumentovanja nematerijalnog nasleđa staklarstva.

„Veliko iskustvo, a i čast je učestovati na ovoj jedinstvenoj manifestaciji u svetu posvećenoj graviranju i predstaviti uticaje češće škole na paraćinsko staklarstvo, ali i autentične izraze koji su nastali u paraćinskom šlifovanju i graviranju. Osim što delimo zajedničko nasleđe staklarstva, Češka je vodeća zemlja u kojoj su se mnoga znanja povezana sa ručnom proizvodnjom stakla održala do danas. Pozitivno sam iznenađena reakcijama na digitalni pristup očuvanju ovih veština na kome trenutno radimo kao što je ozbilja igra koja će pomoći da se stare staklarske tehnike uče digitalno i tako lakše prenose i očuvaju, jer je to zaista inovacija sa širokom primenom u obrazovanju gravera, ali i u industriji ručne proizvodnje stakla. Predstavljanje naše prve graverske kolekcije „Ptice i latice“ koju je dizajnirala Mina Miladinović takođe je inovacija na polju graviranja, gde je graviranje kao dekoracija stakla pretvoreno u iskustvo degustacije pića.“ izjavila je Hristina Mikić, direktorka inicijative Kreativno staklo Srbije.

Simpozijum predstavlja jedinstvenu manifestaciju u svetu, jer se nigde drugde ne održava nešto slično. On je nastao još 1966. godine kao okupljanje gravera i šlajfera, umetnika i dizajnera. Kasnije je rad Simpozijuma nastavljen u okviru udruženja koje je preuzelo osnivačka prava i dalo ovoj manifestaciji međunarodni karakter. Vizija Simpozijuma je oduvek bila da postane jedinstveno mesto dizajna i umetnosti graviranja, što je za sve ove godine i postigao, a najzaslužnije za to su Dita Halova i  Jana Hradcová glavne u organizaciji ove manifestacije.

Simpozijum se održava se u Kamenicki Šenovu u Češkoj, u regionu koji popularno zovu „Kristalna dolina“. Ovo je kraj koji je svoj procvat doživeo još u 17. veku, zahvaljujući izvrsnom razvoju ukrašavanja stakla – graviranja, šlifovanja, oslikavanja. Organizator ovog Simpozijuma je asocijacija Simpozijum graviranja i najstarija škola za gravere i staklare u Evropi, koja je osnovana 1856. godine i koja i danas postoji. Ova škola ima sopstvene radionice za stakloduvanje, slikanje na staklu, graviranje, šlifovanje i poslednja je te vrste  koja školuje kalupare u staklarstvu.  Gradovi Kamenicki Šenov i Novi Bor bili su poznati po svojim staklarima, slikarima, šlajferima i graverima, koji su svoje proizvode izvozili širom sveta, a naročito krasili kraljevske dvorove širom Evrope. Danas se u ovom kraju nalazi mnoštvo malih radionica, fabrika stakla, ateljea i salona za proizvodnju i dekoraciju ručno izrađenog stakla. Sa pravom Novi Bor i nazivaju „Grad stakla“, a ovo je bila prilika da se i da se steknu uvidi u ovaj koncept, a čemu teži i opština Paraćin.

Fotografije: International Symposium of Engraved Glass, Institut za kreativno preduzetništvo i inovacije, Sklář a keramik